January 29, 2014

Η οικονομική ανάκαμψη της Κύπρου

Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε

Μερικές φορές, ακόμη και τα μεγαλύτερα μυαλά όλων των εποχών μπορούν να βρεθούν σε μια θέση όπου αναπόφευκτα δεν μπορούν να δουν τι βρίσκεται μπροστά στα μάτια τους.

Χωρίς αμφιβολία η πλειοψηφία των ανθρώπων στη χώρα μας, διερωτούνται το γιατί και το πως συνέβη αυτό που μας οδήγησε σε μια τέτοια οικονομική τραγωδία, οι σκεπτικιστές όπως εγώ ψάχνουν τους πιθανότερους και πιο γρήγορους τρόπους ώστε να ανακάμψουμε και να επανεκκινήσουμε την οικονομία.

Πιστεύω ότι έχω βρει ένα τρόπο για να για λυθεί το πρόβλημα με το τραπεζικό σύστημα άλλα και την οικονομική κρίση γενικότερα τον όποιο αναφέρω παρακάτω και με όλο το σεβασμό, θεωρώ ότι είναι επιτακτική ανάγκη να διαβάσετε.

Ένα γρήγορο bail-out της οικονομίας μας χωρίς επιπλέον κόστος ή επενδύσεις.

Αυτή είναι η λύση για μία γρήγορη και πιο αποτελεσματική οικονομική ανάκαμψη μας χωρίς επιπλέον κόστος για τις τράπεζες, τον καταναλωτή ή την κυβέρνηση.

Ο στόχος είναι να δημιουργηθεί μια θετική ροή χρημάτων για κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση στη χώρα που έχει επί του παρόντος μη εξυπηρετούμενα δάνεια, χωρίς την ανάγκη για δημιουργία νέων κεφαλαίων, λαμβάνοντας υπόψη ότι επι του παρόντος στην Κύπρο το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων έχει φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ για τη χώρα.

Οφείλουμε να δράσουμε άμεσα , προκειμένου να αντιστραφεί αυτή η αναλογία μη εξυπηρετούμενων σε εξυπηρετούμενα. Μπορούμε να το επιτύχουμε αυτό πολύ εύκολα από την απλή μείωση όλων των υφιστάμενων επιτοκίων για καταναλωτικά και επιχειρηματικών δανείων από 2,5 % έως 3,0 %. Τονίζω την πρακτική αυτή απλά επειδή οι τράπεζες δεν θα πρέπει να συνεισφέρουν πρόσθετα κεφάλαια για να παρέχουν αυτή τη δυνατότητα σε υφιστάμενους κατόχους δανείων.

Με απλά λόγια θα γίνει αναχρηματοδότηση των υφιστάμενων δανείων με χαμηλότερο επιτόκιο. Με αυτό τον τρόπο δεν θα επιτευχτεί μόνο η ροη χρήματος, το όποιο θα βοηθήσει τους καταναλωτές να βελτιώσουν το βιοτικό τους επίπεδο, καθώς και να πληρώσουν οποιαδήποτε ανεξόφλητες υποχρεώσεις τους, αλλά θα επαναφέρει και την εμπιστοσύνη και των καταναλωτών, γεγονός το οποίο, αποτελεί τη κινητήρια δύναμη για την οικονομική ανάπτυξη.

Με αυτό τον τρόπο οι καταναλωτές θα αρχίσουν ξανά να ξοδεύουν, το χρήμα θα διοχετεύεται στην αγορά, χωρίς τον φόβο ότι μια νέα απρόβλεπτη κρίση θα εμφανιστεί φέρει την οικονομία μας ξανά στην στασιμότητα.

Ένα στοίχημα και ένα πολύ σημαντικό ζήτημα παράλληλα είναι να αντικρούσουμε και να «θεραπεύσουμε» όλες τις οικονομικές ανησυχίες όσο το δυνατό γρηγορότερα ούτως ώστε ο εφιάλτης της κρίσης να ξεπεραστεί και να ξεχαστεί γρήγορα.

Ανάπτυξη και αναστροφή των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε εξυπηρετούμενα είναι δυο σημαντικά ζητήματα για τις τράπεζες ώστε να αποκτήσουν σταθερότητα και να ανακτήσουν τη δύναμη τους, τόσο στην Κύπρο, όσο και στο εξωτερικό. Για να επιτευχθεί σύντομα αυτός ο στόχος θα πρέπει να εφαρμοστεί το συντομότερο αυτή η στρατηγική αναχρηματοδότησης.

Μόλις οι καταναλωτές καθώς και οι επιχειρήσεις που έχουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αρχίσουν ξανά να πληρώνουν τις μηνιαίες δόσεις τους στις τράπεζες, αμέσως θα μετατραπούν σε εξυπηρετούμενα δάνεια, γεγονός πολύ σημαντικό για το τραπεζικό σύστημα το όποιο θα έχεις στο αρχείο του λιγότερα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και άρα καλύτερες αξιολογήσεις από τους οίκους όπως Moody’s και Standard and Poor’s.

Παρακαλώ να έχετε κατά νου ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ποτέ δεν θα μετατραπούν σε εξυπηρετούμενα αν δεν βρεθεί μια «θεραπεία» για να εφαρμόζεται αμέσως , και σε αυτή την περίπτωση η λύση είναι η εφαρμογή της αναχρηματοδότησης. Πάντως ορισμένα τραπεζικά ιδρύματα χρονοτριβούν σκεπτόμενοι ότι οι κατασχέσεις επί των ακινήτων θα αντισταθμίσουν τα δάνεια που έχουν δώσει.

Δυστυχώς όμως ισχύει το αντίθετο, αφού οι κατασχέσεις έχουν αποδειχθεί, ότι δεν αποφέρουν την αξία που οι τράπεζες θα ήθελαν, αφού το ακίνητο μπορεί να έχει υποτιμηθεί. Με την εφαρμογή λύσεων όπως αυτή που περιέγραψα, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, καθώς και οι τράπεζες θα αρχίσουν να συνειδητοποιούν ότι το κέρδος τους θα είναι το γεγονός ότι οι καταναλωτές και πάλι θα είναι ικανοί να πληρώνουν στην ώρα τους τις δόσεις τους.

Επομένως, η αποδοτικότητα, η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και η δυνατότητα για παραχώρηση νέων δανείων και προσέλκυση νέων καταθέσεων θα πραγματοποιηθεί. Έτσι, με τα χαρτοφυλάκιά γεμάτα από εξυπηρετούμενα δάνεια, καθώς και υψηλές βαθμολογίες από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, μπορούν να προσελκύσουν τώρα ξένες επενδύσεις, καθώς και τους τοπικούς επενδυτές, λόγω της εμπιστοσύνης που θα αποκτηθεί από τη στρατηγική τους και την αξιολόγηση των βελτιωμένων αποτελεσμάτων τους.

Ένα επιπλέον και κρίσιμο θέμα είναι το γεγονός ότι όταν έχουμε εξυπηρετούμενα δάνεια, οι τιμές των ακινήτων αυξάνονται αντί να μειώνονται, όπως έχουμε στην περίπτωση μας στην Κύπρο που λόγω των πολλών δανείων που δεν μπορούν να ανταποκριθούν οι καταναλωτές μειώνεται η αξία των ακινήτων. Φυσικά, δεν αναμένουμε ότι οι τιμές των ακινήτων θα φθάσουν τις τιμές που είχαμε πριν από τρία χρόνια , αλλά με την εφαρμογή των παραπάνω βήματα η ανάκαμψη των τιμών των ακινήτων δεν θα είναι τόσο μακριά από την πραγματικότητα.

Ούτως η άλλως κανείς δεν θα ήθελε να χάσει την πρώτη κατοικία του για ένα χρέος, οπότε γίνεται πιο εύκολο για τους καταναλωτές να διατηρήσουν την περιουσία τους καταβάλλοντας μια εύλογη, χαμηλότερη όμως μηνιαία δόση. Με αυτό τον τρόπο και η απόδοση της τράπεζας θα ανέβει και τα δάνεια από μη εξυπηρετούμενα θα καταστούν εξυπηρετούμενα, έχοντας άμεσο αντίκτυπο και στις αξιολογήσεις από τους διεθνείς οίκους.

Οι παραπάνω στρατηγικές κινήσεις γίνονται χωρίς επιπλέον κόστος για τις τράπεζες και το αποτέλεσμα θα ενισχύσει τις αξιολογήσεις από οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης του τραπεζικού μας συστήματος άλλα ταυτόχρονο θα φέρει ροή χρημάτων για όλους τους, καταναλωτές, καθώς και ένα υγιές τραπεζικό τομέα.

Μόλις γίνει αυτό εφικτό, όλο και περισσότερες επενδύσεις κεφαλαίου θα αρχίσουν να έρχονται στο σύστημά μας, γιατί ήδη θα έχει ανακτηθεί ένα επίπεδο αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης, από τους επενδυτές και τις εταιρείες αξιολόγησης. Η παράταση για την εφαρμογή αυτών των μέτρων θα ενισχύσουν το πρόβλημα που έχουμε σήμερα και οι συνέπειες θα βλάψουν όχι μόνο το τραπεζικό σύστημα αλλά και όλους τους ιδιοκτήτες σπιτιών, καθώς και την οικονομία γενικότερα.

Σε περιπτώσεις όπου Developers έχουν εκατοντάδες εκατομμύρια δανείων που συνδέονται με τις επιχειρήσεις τους, και είναι όλα μη εξυπηρετούμενα, πρέπει να δημιουργήσουμε προγράμματα χρηματοδότησης για τους ενδιαφερόμενους καταναλωτές, ώστε να αγοράσουν ακίνητα, έτσι όταν το σχέδιο αναχρηματοδότησης τίθεται σε ισχύ η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου πρέπει να δημιουργήσει προγράμματα δανείου για τους εν δυνάμει αγοραστές όπου μπορούν να αποκτήσουν διαμερίσματα ή σπίτια ως πρώτη κατοικία τους , με χαμηλά επιτόκια.

Η μέθοδος αυτή θα διορθώσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που έχουμε σήμερα με τους Developers να έχουν μεγάλο μέρος από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ημιτελή οικιστικών μονάδων και βλέπουν τις τιμές των ακινήτων μειώνονται λόγω του μειωμένου ενδιαφέροντος για αγορά. Καμία από τις παραπάνω προτάσεις απαιτούν πρόσθετη χρηματοδότηση, με εξαίρεση σε κάποιο μέρος του τελευταίου τμήματος, το οποίο ισχύει για τους Developers.

Συνολικά αυτή η μέθοδος απαιτεί μόνο καλή θέληση από την πλευρά σας κ. Πρόεδρε, καθώς και μια γρήγορη απόφαση. Ως βασικό θεμελιώδη κανόνα, οι developers έχουν ήδη, όπως ανέφερα παραπάνω, πλειάδα από μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Ελπίζω να βρείτε χρόνο να διαβάσετε και να μελετήσετε την πρότασή μου. Είναι η πιο γρήγορη και αμοιβαίου οφέλους τόσο για τους καταναλωτές όσο και για τους τραπεζίτες και θα βοηθήσει στην αποκατάσταση της αξιοπιστίας του κράτους μας και των τραπεζικών ιδρυμάτων μας. Παρακαλώ μην διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μου εάν επιθυμείτε να συζητηθεί σε βάθος, είμαι στη διάθεσή σας οποιαδήποτε στιγμή.

Θεοφάνης θεοφάνους